Medaliony - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Geneza „Medalionów” Zofii Nałkowskiej

„Medaliony” są ukoronowaniem dorobku literackiego Zofii Nałkowskiej. Geneza tych zwięzłych, lecz bogatych w precyzyjnie zarysowaną problematykę, opowiadań wiąże się z osobistymi przeżyciami autorki, która przetrwała trudne lata okupacji oraz z jej udziałem w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. W kilka lat po zakończeniu drugiej wojny światowej, w ankiecie „Nowej Kultury” – „Pisarze... więcej



Znaczenie tytułu „Medalionów”

Wyjaśnienie tytułu cyklu miniatur prozatorskich można odnaleźć w tekście jednego z opowiadań „Kobieta cmentarna”:
„Później przyszedł czas, gdy na cmentarz spadały pociski. Posągi i medaliony potłuczone leżały wzdłuż alei. Groby z otwartymi wnętrzami ukazały w pękniętych trumnach swoich umarłych.”
. Utwory, wchodzące w skład zbioru, są w treści i wymowie podobne do tych umieszczanych na grobach niewielkich... więcej



„Ludzie ludziom zgotowali ten los” – interpretacja motta „Medalionów”

„Ludzie ludziom zgotowali ten los” – to pierwsze słowa, które czyta odbiorca, zasiadając do „Medalionów” Zofii Nałkowskiej. Motto zbioru opowiadań pochodzi z „Dzienników czasów wojny”, gdzie pod datą 28 lipca 1944 roku zostało zapisane w nieco odmiennej formie: „Ludzie ludziom gotują ten los”. W „Medalionach” zdanie to zostało użyte w czasie przeszłym, podkreślając... więcej



Czas i miejsce akcji „Medalionów” Zofii Nałkowskiej

Akcja „Medalionów” Zofii Nałkowskiej przenosi czytelnika w pierwsze miesiące po zakończeniu drugiej wojny światowej. W tym czasie pisarka uczestniczyła w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce i brała udział w przesłuchaniach świadków i niemieckich zbrodniarzy, jeździła na wizje lokalne w miejsca hitlerowskich zbrodni. Poznane wówczas fakty, usłyszane rozmowy z ocalałymi i relacje z miejsc masowej... więcej



Problematyka „Medalionów”

Skromne objętościowo „Medaliony”, na kartach ośmiu opowiadań, poruszają wstrząsającą problematykę drugiej wojny światowej – czasów, które wywarły piętno na ludzkiej psychice i które nadal żyją w świadomości kolejnych pokoleń. Temat okrucieństwa okupanta, masowych zbrodni milionów ludzi w obozach koncentracyjnych oraz ogromnych zniszczeń dorobku kultury narodowej jest wciąż przywoływany i aktualny. Pomimo... więcej



Narracja i język „Medalionów”

Głównym elementem narracji „Medalionów” są celowe przemilczenia. Nałkowska nie poddaje przeżyć swoich bohaterów analizie psychologicznej, zmuszając czytelnika do samodzielnego wyciągania wniosków, do głębokich przemyśleń i zatrzymania się nad tragedią, która dotknęła miliony ludzi. Atmosfera tamtych czasów oddawana jest na różne sposoby. Czasami poprzez opis krajobrazu bądź miejsca, rzeczowy, konkretny, na wskroś... więcej



„Medaliony” jako „oskarżam” Zofii Nałkowskiej

Zamierzeniem autorki „Medalionów” było wzbudzenie w czytelniku oburzenia i protestu, bez używania żadnych mocnych słów, wykrzykników, potępiających zwrotów czy też zdań pełnych emocji. Z kart opowiadań wyłania się oskarżenie Nałkowskiej – oskarżenie wyrażone jasnymi, klarownymi słowami, rzucone nazistowskiemu systemowi i zbrodniarzom, którzy wypełniali rozkazy bez żadnych skrupułów i poczucia winy. Utwór... więcej



Artyzm „Medalionów” Zofii Nałkowskiej

„Medaliony” Zofii Nałkowskiej, złożone z ośmiu krótkich opowiadań, można zaliczyć do małej formy prozatorskiej. Autorka w mistrzowski sposób połączyła wypracowaną latami technikę pisarską, sposób artystycznego obrazowania, umiejętność skrótu oraz doskonale zorganizowaną fabułę, by na kilkudziesięciu stronicach dzieła skondensować wiedzę o epoce, ludziach i życiu w czasach drugiej wojny światowej. „Medaliony”... więcej



Cechy kompozycji „Medalionów” Zofii Nałkowskiej

1.Na cykl „Medalionów” składa się osiem opowiadań: „Profesor Spanner”, „Dno”, „Kobieta cmentarna”, „Przy torze kolejowym”, „Dwojra Zielona”, „Wiza”, „Człowiek jest mocny” oraz „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu”. 2.Fabuła opowiadań opiera się na autentycznych wydarzeniach i relacjach osób, które przeżyły drugą wojnę światową.... więcej



„Medaliony” Zofii Nałkowskiej jako źródło wiedzy o epoce

„Medaliony” Zofii Nałkowskiej zajmują bardzo ważne i wyjątkowe miejsce wśród licznych powieści, nowel, reportaży i wspomnień o latach drugiej wojny światowej. Pisarka w ośmiu miniaturach prozatorskich w pełni oddała prawdę o ówczesnej rzeczywistości, prawdę o ludzkim cierpieniu i osobistej rozpaczy, o której nie wspominają materiały historyczne. Zrezygnowała z nadmiaru faktów i skupiła się na ich surowej selekcji,... więcej



„Medaliony” na tle ówczesnej literatury wojennej

Koniec drugiej wojny światowej przerwał sześcioletni okres milczenia polskich pisarzy, którzy podczas okupacji pozostali w kraju i byli świadkami tragedii milionów, ogromu masowych zbrodni i okrucieństwa niemieckiego okupanta. Straszliwe doświadczenia minionych dni, które stały się udziałem wielu narodów, przekroczyły ludzkie pojęcie o morderstwach, terrorze i bestialstwie. Wydarzenia wojenne ukształtowały nowe pojęcie o świecie, o moralności,... więcej



Krytyka literacka o „Medalionach”

Jarosław Iwaszkiewicz w „Do Zofii Nałkowskiej”:
… chciałbym na chwilę zatrzymać się na dziełku małym rozmiarami, wielkim osiągnięciami, na dziełku, któreś nam i literaturze ofiarowała po wojnie i po czarnej nocy zbrodniczej okupacji. Jak poławiacz pereł z odmętów tej nocy wyniosłaś prawdziwy klejnot umiaru, inteligencji, zrozumienia, analizy – i stworzyłaś z niego instrument najpoważniejszego oskarżenia ludobójstwa...
więcej