Zofia Nałkowska - życiorys - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Z kolejnej literackiej próby poznawczej wypłynęła teza o istnieniu „linii, która rozdziela świat na jeden i drugi”, najpełniej artystycznie wyrażona w „Granicy” (1935). Powieść ta uwieńczyła dotychczasowy dorobek literacki pisarki, zespalając w sobie wszystkie motywy jej twórczości i poszukiwań myślowych. Ostatnim, wydanym przed wybuchem wojny dziełem Nałkowskiej, byli „Niecierpliwi” (1938). Pisarka usiłowała w utworze wskazać na powinowactwo powieści z pewnymi wątkami myślowymi filozofii egzystencjalnej oraz podkreślała nowatorstwo formatu powieści jako gatunku, zrywając z chronologicznym układem fabuły poprzez wykorzystanie czasu psychologicznego. Utwór okazał się jednym z najwybitniejszych dzieł w nurcie polskiej prozy psychologicznej. W początkach 1939 roku Nałkowska rozpoczęła pracę nad „Dziećmi Agaty”, z których później, po przeżytych doświadczeniach drugiej wojny światowej, powstały „Węzły życia”.

Wybuch drugiej wojny światowej zastał Zofię Nałkowską w Warszawie, skąd 6 września z Bogusławem Kuczyńskim (ostatnim towarzyszem życia), Polą Gojawczyńską i jej córką uciekła w kierunku Lublina. Po miesiącu wróciła do zajętej przez Niemców stolicy i wraz z siostrą otworzyła sklep tytoniowy. Czasami opuszczała miasto, korzystając z gościnności przyjaciół Zofii i Gustawa Zahrtów z Adamowizny koło Grodziska Mazowieckiego. Poczucie wspólnoty z losami i tragedią całego narodu pogłębiały osobiste dramaty: rozstanie z Kuczyńskim, śmierć matki w 1942 roku, utrzymywanie w tajemnicy przed siostrą wiadomości o śmierci jej męża, trudy i niedostatki dnia codziennego. Pisarka brała również czynny udział w konspiracyjnym życiu kulturalno-literackim okupowanej Warszawy, czytała dzieła filozoficzne i pisma ulubionych moralistów francuskich. Nie zrezygnowała z pracy twórczej, kontynuując rozpoczęte przed wojną „Węzły życia” i zbierając materiały do książki, poświęconej ojcu – „Życia wznowione”.

Przez cały czas prowadziła „Dzienniki”, wydane później jako „Dzienniki czasu wojny”. Po zakończeniu wojny nastąpił własny rozrachunek pisarki z rzeczywistością Polski przed wrześniem 1939 i krytyczna ocena sytuacji. Nałkowska poparła nowy układ sił społeczno-politycznych i przyjęła mandat członka Krajowej Rady Narodowej, a 3 maja 1945 roku wzięła udział jako posłanka w pierwszym uroczystym posiedzeniu KRN w Warszawie.

Pierwsze lata po odzyskaniu niepodległości to dla pisarki czas wytężonej pracy literackiej i społecznej. W lutym 1945 roku przeniosła się do Łodzi. Została wówczas członkiem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, powołanej uchwałą Prezydium KRN z dnia 29 marca 1945. Wkrótce stanęła na czele Wojewódzkiej Komisji w Łodzi. Nałkowska uczestniczyła w rozprawach sądowych i wizjach lokalnych, między innymi na warszawskim Pawiaku, w Gdańsku-Wrzeszczu i w obozie zagłady w Chełmnie. Zdobyte w ten sposób materiały faktograficzne oraz własne doświadczenia z lat wojny wykorzystała podczas pisania „Medalionów”. W tym samym czasie weszła w skład pierwszego zespołu redakcyjnego „Kuźnicy”, ogłaszając na łamach czasopisma artykuł „Nowe żądania” – postulowała w nim intelektualizację prozy i równouprawnienie dla różnorakich technik artystycznych. Brała również czynny udział jako członek KRN (do 1947), a następnie jako posłanka na Sejm w obu kadencjach, była członkiem sejmowej Komisji Kultury i Sztuki oraz Komisji Upowszechnienia Książki przy Ministerstwie Oświaty.

Na polu kulturowym obejmowała prezesurę Towarzystwa Przyjaźni Polsko – Francuskiej. Zabiegała przede wszystkim o nawiązanie ściślejszej współpracy intelektualnej i kulturalnej z Francją. Kontynuowała również działalność w Związku Literatów Polskich jako przewodnicząca Sekcji Prozy i Pen-Clubu. Ponadto pełniła funkcję wiceprezesa Komitetu Obrońców Pokoju i Ligi Walki z Rasizmem.

W roku 1950 Zofia Nałkowska wróciła na stałe do Warszawy. U schyłku życia została wyróżniona licznymi odznaczeniami i nagrodami: Złotym Krzyżem Zasługi (1946), Sztandarem Pracy I Klasy (1949), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odznaczenia Polski oraz Nagrodą Państwową. 4 czerwca 1952 roku uroczyście obchodziła jubileusz pięćdziesięciolecia pracy twórczej. Rok później ukazała się nowa, rozszerzona wersja „Węzłów życia” oraz książeczka „Mój ojciec”, która powstała z fragmentów nieukończonej pracy o Wacławie Nałkowskim. W ostatnich latach życia ukazała się zbiorowa edycja „Pism wybranych” oraz przygotowany przez pisarkę zbiór esejów, szkiców krytycznych i recenzji, reportaży, wypowiedzi publicystycznych i wywiadów: „Widzenia bliskie i dalekie”, które ukazały się dopiero po śmierci Nałkowskiej w 1957 roku.

Zofia Nałkowska zmarła 17 grudnia 1954 roku w Warszawie. Pochowana została na Cmentarzu Komunalnym na Powązkach w Alei Zasłużonych.


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Kobieta cmentarna - streszczenie
2  Bibliografia
3  Narracja i język „Medalionów”



Komentarze: Zofia Nałkowska - życiorys

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: